معنای علم حدیث

۱۳۹۹-۳-۲۵ ۱۰:۵۸:۵۴ +۰۰:۰۰۲۵ خرداد ۱۳۹۹|خودشناسی شیعی, مقالات صوتی و تصویری|بدون ديدگاه
معنای علم حدیث (خودشناسی شیعی) مقاله ۸ – استاد علی اکبر خانجانی

معمّای علم حدیث فلسفه تشیع مقاله ۸

براستی ملاک تشخیصِ حدیثِ راست از دروغ چیست؟

این واضح است که اگر پیامبر اکرم(ص) تمام عمرش را جز حرف زدن هیچ کاری نمی کرد و حتّی در خواب هم حرف میزد نمی توانست این همه حدیث بگوید.

همین یک دلیل کافی است که در جستجوی میزانی برای تشخیص باشیم بخصوص که صدها حدیث متناقض هم دربارۀ امور واحد وجود دارد.

بدون شک میزان تشخیص حدیث راست از دروغ چیزی جز عقل و تجربه نمی تواند بود زیرا سنّت و عترت هم یک روایت تاریخی است و درست مثل حدیث نیازمند محکی برای راستی یا ناراستی می باشد که آنهم جز به واسطۀ عقل و تجربه ممکن نمی آید .

به هر حال هر سخن و حدیث از هر فردی در گذشته مستلزم عقلانیّت شنونده و خواننده است و عقل محک اوّل و آخر بشر است.

و تردید ناپذیرترین و جهانی ترین و نامشروط ترین میزان است که فراسوی هر باور و راست و دروغی قرار دارد.

پس علم حدیث چیزی جز عقلانیت نمی تواند بود و هیچ عقلانیتی هم مطمئن تر از معرفت نفس و تجربۀ فردی نیست.

پس علم حدیث بدون معرفت نفس یک دام فریبنده و خطرناکی است.

خداوند هم عقل را مقدم بر دین و درب ورود بر آن خوانده است.

بنابراین در جهان هستی برای آدمی، چیزی مطمئن تر و مقدس تر از عقل و تجربۀ شخصی نمی تواند بود .

که مطمئن ترین و مقدّس ترینش نیز خودشناسی است .

زیرا هیچ چیزی به اندازۀ خود فرد به او نزدیک تر نیست و خودِ هر کسی اگر بخواهد به خود راست بگوید راستگوترین است .

پس عقل کل و علم الیقین هم همان معرفت نفس است.

بنابراین در علوم دینی و حوزه های علمیه ما نیز اساس کار بایستی بر معرفت نفس باشد و گرنه چیزی جز شکّیّات حاصل نمی آید و قداستی میان تهی که با کمترین استدلال فرو می پاشد.

موضوعات مرتبط :کتاب شیعه شناسی ایدئولوژی شیعیکتاب علی نامه

ثبت ديدگاه