میرزا آقا خان کرمانی

میرزا آقا خان کرمانی (فلسفه شخصیتها) مقاله ۱۵- استاد علی اکبر خانجانی

«میرزا آقا خان کرمانی» پدر روشنفکری دینی و انقلابی (فلسفه شخصیت ها) مقاله ۱۵

در حقیقت کل جریان روشنفکری دینی عصر جدید در جهان اسلام و ایران با میرزا آقا خان کرمانی آغاز می شود که هم عصر و آشنای نزدیک سید جمال الدین اسدآبادی بود و خود سید با اینکه به لحاظ سن ، پدر وی محسوب می شد شدیداً تحت تأثیر اندیشه های انقلابی و جسورانه میرزا قرار داشت . متأسفانه حق و اهمیت زندگی و آثار این شهید مظلوم ، تا به امروز انکار شده است و کسی نمی داند که کل اندیشه مشروطه خواهی و نهضت میرزا کوچک خان جنگلی و افکار عدالت خواهانه و انقلابی و سوسیالیزم دینی و ایدئولوژی کسانی چون ایرج میرزا و عشقی و طالقانی و دکتر شریعتی و مهندس بازرگان و سحابی و حنیف نژاد وو… تا چه حدی وامدار این متفکر کبیر و شهید است که مظلومیتش تا به امروز ادامه دارد . و به لحاظ تحقیقی هم جز کسی همچون فریدون آدمیت به این امر عظیم نپرداخته است و نقش سرنوشت ساز وجود مبارک این عارف انقلابی در تاریخ معاصر ایران و اسلام نادیده گرفته شده است و این نیز از غفلتهای بزرگ فرهنگی ماست که پدران اندیشه خود را نمی شناسیم مگر اینکه یک اروپایی به ما معرفی کند آنهم آنگونه که می خواهد .

میرزا آقاخان که در سرآغاز سن کمال به امر ناصرالدین شاه سرش بریده شد به لحاظ ذهنی نیز نابغه ای چند بعدی و حیرت آور است و دریایی از آثار پدید آورده که از قلمرو فقه و تفسیر قرآن و عرفان تا حقوق و علوم پایه و فلسفه غربی و شرقی و تا سیاست و انقلاب و عدالت را در بر می گیرد . او عارف و دانشمندی خود – آموخته و شاگرد مکتب معرفت نفس بود . ادبیات او شباهت بسیاری به آثار دکتر شریعتی دارد و روحیاتش نیز بی نهایت با او سنخیت دارد و عجب که زندگی این دو نیز بسیار شبیه است و نیز طول عمرشان و مرگشان ، در تبعید و غربت و داغ و فراقشان از دست آخوند قشری و عالم خود فروخته و تنهاییشان در خاندان و وطن خویش .

روحش با علیین محشور باد  .

از کتاب دائرةالمعارف عرفانی جلد سوم -فلسفه شخصیتها- اثر استاد علی اکبر خانجانی

کتابهای مرتبط : انسان کامل جلد اولانسان کامل جلد دومکتاب رجعت شریعتی

ثبت ديدگاه