معنای توکل

۱۳۹۹-۳-۲۳ ۲۱:۳۶:۱۸ +۰۰:۰۰۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۹|خودشناسی دینی, مقالات صوتی و تصویری|69 Comments
معنای توکل (خودشناسی دینی) مقاله ۷ استاد علی اکبر خانجانی

معنای توکّل (خودشناسی دینی) مقاله ۷

توکل از جمله مفاهیم و ارزشهای دینی – اخلاقی است که شاید بیش از سائر ارزشها مورد سوء تفاهم و حتی سوء استفاده بوده است .

توکل در معنای لغتش عبارت است از وکیل قراردادن خداوند در امور زندگانی .

و یا توسل به غیب در امور دنیوی . بدون شک یکی از علائم توکل نوعی انفعال در قلمرو فعالیتهای دنیوی می باشد .

گوئی که انسان اهل توکل برخی از کارهایش را به خدا می سپارد .

لذا یکی از انتقاداتی که به این امر وارد شده است همانا بروز تن پروری و بی عملی می باشد .

گوئی توکل توجیه کننده تنبلی و بی مسئولیتی است و بی عملترین و لاابالی ترین آدمها بیشترین توکلها را دارند و از این معنا استفاده ای بیشتر می کنند .

این نکته مورد انتقاد شدید بسیاری از متفکرین عصر جدید از جمله مارکس و سوسیالیستها بوده است واز بابت همین معناست که مذهب را افیون مردم دانسته اند .

گوئی که توکل به خدا موجب ستم بری و ذلّت پذیری است و هر نوع قدرت تهاجمی و حتی تدافعی را که راز بقای بشر است نابود می سازد. آیا به راستی مسئله چیست ؟

این واضح است که در معرفت دینی مقام توکل از مقامات بسیار بالای یک انسان متقی و عارف است که در صبر و رضای بر بلایا آشکار می شود .

ولی مردم عادی از چنین قدرتی بندرت برخوردارند .

در عین حال همین مردمان عادی و حتی بی اعتقاد به خدا هم در سختی های اجتناب ناپذیر و از سر ناچاری مجبور به صبر هستند و گاه متوسل به معنای توکل می شوند تا این صبر را ممکن سازند .

به هر حال توسل به توکل برای عارف و عامی در معنای نهایی امری اجتناب ناپذیر و جبری و ذاتی و از فرط بیچارگی می باشد.

زیرا آدمی تا حدّ توانش در قبال مسائل زندگی واکنش نشان می دهد و برای تحقّق آرزوهایش عمل می کند.

و برایش می جنگد مگر اینکه دیگر از فرط خستگی و بیماری و درماندگی و ناچاری منفعل و تسلیم گردد که آنگاه هیچ فلسفه ای همچون توکل بکار نمی آید.

و این یک توفیق اجباری است که آدمی را در سخت ترین بن بست ها امکان ادامه حیات می بخشد و بهتر از افیون است.

توکل حتی از جنبۀ توفیق اجباری نیز مانع ارتکاب به جرم و جنایت و خود کشی و تخدیر می شود.

و آدمی را برای یک بار هم که شده بر سر جایش می نشاند و با خودش روبرو ساخته و مبتلا به خود می کند و این واقعه ای بسیار مهم و سرنوشت ساز در زندگی هر انسان است زیرا انسان را بر آستانۀ خودشناسی قطعی و وجودی قرار می دهد که نعمتی بس بزرگ است.

در حقیقت توکل به خدا در معنای نهائی همان توکل به خودی خویشتن است زیرا آدمی از هر غیری مأیوس شده است و دستش از هرچه غیر خویش کوتاه است و لذا مجبور است که به ذات انفعالی خویش متوسل شود که همسایه مرگ و نیستی است و این آستانۀ غیب و توسل به قدرت غیبی وجود خویش است .

بدون شک توکل برخاسته از غایت ناتوانی و نادانی انسان است همانطور که خداوند هم در چنین وضعیتی از وجود انسان پیدا می شود.

به هر حال آدمی همواره تلاش می کند که خود را در نزد خویش توجیه کند و توکل توجیه غایت ناتوانی می باشد و این زیباترین و معنوی ترین توجیهات ممکن است.

به هر حال توکل مربوط به قلمرو ناتوانی بشر است ولی از آنجاییکه توانائیهای هر کسی متفاوت از دیگران است لذا ناتوانی هم تعریف محسوسی ندارد پس توکل هم در چهارچوب محسوسات قابل تعریف نیست و امری واقعاً خصوصی و باطنی و احساسی است و راز ویژۀ هر کسی در نزد خود اوست .

این نکته نیز بدیهی است که توکل هرگز نمی تواند منجر به گناه شود و اگر چنین شود توکل نیست بلکه یک سوء استفادۀ عمدی از این معنا است زیرا توکل قرار است مانع ارتکاب به گناهان بزرگ شود نه اینکه توجیه ارتکاب به گناه گردد.

دیگر آثار مربوط : کتاب فلسفه جهانی دین کتاب معرفت شناسی قرآنی _ کتاب فطرت خدا و فطرت بشر

69 Comments

  1. tinder site ۷ بهمن ۱۳۹۹ در ۴:۵۳ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    how to use tinder , browse tinder for free https://tinderdatingsiteus.com/

  2. payday loans sc ۲۷ فروردین ۱۴۰۰ در ۱۰:۱۲ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    I just ⅼikee tһe helpfᥙl information you supply in youг articles.
    I’ll bookmark yοur blog and test ɑgain right here regularly.
    I amm somewhat sure I’ll learn many new stuff right right herе!
    Best of ⅼuck for the next!

    Ꮇy blog post – payday loans sc

  3. lovoo blockierung aufheben ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ در ۶:۲۱ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    anschreiben lovoo facebook lovoo http://lovooeinloggen.com/

  4. free datin site ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ در ۶:۰۴ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    free sim dating games
    us dating site for free http://freedatingfreetst.com/

  5. adult dating simulator games ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ در ۶:۲۶ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    top adult dating
    adult dating site usa http://freeadultdatingusus.com/

  6. biggest online dating site ۲۶ خرداد ۱۴۰۰ در ۷:۲۵ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    Wow, gorgeous portal. Thnx … https://datingsitesfirst.com/

  7. datingonlinecome.com ۲۷ خرداد ۱۴۰۰ در ۱۰:۵۸ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    Wow, gorgeous portal. Thnx … https://datingonlinecome.com/

  8. who is demi lovato dating ۳۱ خرداد ۱۴۰۰ در ۹:۴۳ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    I like this website – its so usefull and helpfull. https://onlinedatingtwo.com/

  9. Dating online ۱ تیر ۱۴۰۰ در ۶:۱۴ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    Especially helpful, look onward to visiting again. https://onlinedatinglook.com/

  10. mediterranean keto diet ۴ تیر ۱۴۰۰ در ۲:۴۹ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    You have got impressive thing in this case. http://ketodietione.com/

  11. cialis tadalafil portugal ۱ مرداد ۱۴۰۰ در ۱۱:۳۱ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    cialis soft tablet

    cialis 20mg usa

  12. plaquenil generic brand ۲ مرداد ۱۴۰۰ در ۲:۰۵ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    hydroxychloroquine 100 mg

    generic plaquenil pills

  13. plaquenil 200 mg pill ۳ مرداد ۱۴۰۰ در ۴:۲۷ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    plaquenil brand name

    hydroxychloroquine cost

  14. medicine plaquenil 200 mg ۵ مرداد ۱۴۰۰ در ۲:۲۴ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    plaquenil buy

    plaquenil 75 mg

  15. price comparison viagra cialis levitra ۹ مرداد ۱۴۰۰ در ۱۱:۱۸ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    cialis shop online

    generic cialis quick shipping

  16. drug similiar to viagra ۱۰ مرداد ۱۴۰۰ در ۱:۱۲ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    buying viagra with next day shipping

    paypal viagra australia

  17. keto tortilla recipe ۱۵ مرداد ۱۴۰۰ در ۵:۰۴ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    shopping list for keto diet https://ketorecipesnew.com/

  18. gay korean dating site ۱۸ مرداد ۱۴۰۰ در ۱۰:۱۵ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    instant gay dating https://gaychatrooms.org/

  19. chicago gay dating ۱۸ مرداد ۱۴۰۰ در ۱۱:۱۱ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    easy gay dating https://freegaychatnew.com/

  20. gay smoker dating ۱۸ مرداد ۱۴۰۰ در ۱۱:۵۰ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    best site for gay dating https://gaydatingzz.com/

  21. black gay men dating site ۱۹ مرداد ۱۴۰۰ در ۶:۴۱ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    gay platonic dating https://gaychatus.com/

  22. zithromax 500mg over the counter ۲۲ مرداد ۱۴۰۰ در ۱۰:۲۳ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    generic zithromax online paypal

    zithromax 500 without prescription

  23. ivermectin tablets ۲۴ مرداد ۱۴۰۰ در ۲:۴۱ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    ivermectin pill cost

    stromectol how much it cost

  24. hydroxychloroquine sulfate tablets 200 mg ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ در ۵:۱۱ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    plaquenil generic cost

    hydroxychloroquine sulfate tablet 200 mg

  25. canadian cialis for sale ۲ شهریور ۱۴۰۰ در ۱:۴۱ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    cialis no persription

    order cialis online pharmacy

  26. gay dating service new york ۱۰ شهریور ۱۴۰۰ در ۶:۱۴ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    gay dating a bear https://gaychatgay.com/

  27. canadian pharmacies that ship to us ۱۴ شهریور ۱۴۰۰ در ۸:۲۵ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    canadian approved online pharmacies

    most trusted canadian online pharmacies

  28. world of warcraft gay dating ۱۸ شهریور ۱۴۰۰ در ۱۲:۲۹ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    gay jewish online dating tips https://gayonlinedating.net/

  29. what is scuba in gay dating ۱۸ شهریور ۱۴۰۰ در ۶:۰۰ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    is ayi a big gay dating site https://gayedating.com/

  30. best free gay dating ۱۸ شهریور ۱۴۰۰ در ۱۱:۵۸ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    dating free gay personal https://gaydatingcanada.com/

  31. gay dating detroit ۱۹ شهریور ۱۴۰۰ در ۶:۳۶ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    first steps of gay dating https://gaydatinglosangeles.com/

  32. gay dating sites online ۲۰ شهریور ۱۴۰۰ در ۹:۱۶ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    bug in gay dating sites https://dating-gaym.com/

  33. ivermectin 5 mg ۲۶ شهریور ۱۴۰۰ در ۱:۲۹ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    buy ivermectin cream

    ivermectin tablets uk

  34. best ed treatments ۲۷ شهریور ۱۴۰۰ در ۱۰:۱۱ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    ed medications online

    levitra without a doctor prescription

  35. https://bit.ly/3Al4wzb ۲۹ شهریور ۱۴۰۰ در ۳:۱۷ بعد از ظهر - پاسخ دادن
  36. what is the best ed pill ۲۹ شهریور ۱۴۰۰ در ۹:۵۰ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    buy canadian drugs

    ed medicines

  37. Рейтинг психологов ۱ مهر ۱۴۰۰ در ۱۰:۴۸ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    Профессиональные психологи.
    Рейтинг психологов Опытные психотерапевты и
    психологи. Онлайн консультация.
    Заказать консультацию психолога.

    Приглашаем вас на консультации детского психолога.
    Консультация Психолога – Профессиональная поддержка.
    Консультация по Skype.

  38. jersey shore gay dating ۲ مهر ۱۴۰۰ در ۸:۴۸ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    gay canadian dating https://gay-singles-dating.com/

  39. новые танцы ۴ новые танцы онлайн ۲۰۲۱
    тнт новые танцы смотреть онлайн бесплатно новые танцы на тнт ۱ выпуск

  40. новые танцы ۲۰۲۱ смотреть онлайн тнт новые танцы смотреть
    онлайн ۲۰۲۱ бесплатно новые танцы в хорошем качестве
    танцы новые бесплатно

  41. битва экстрасенсов 1 ۵ مهر ۱۴۰۰ در ۹:۳۴ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    «Битва экстрасенсов», ۲۲-й сезон: стала известна
    дата выхода битва экстрасенсов ۱ смотреть битву экстрасенсов ۲۱

  42. write persuasive essay ۷ مهر ۱۴۰۰ در ۱:۱۰ قبل از ظهر - پاسخ دادن
  43. writing an analytical essay ۷ مهر ۱۴۰۰ در ۴:۴۲ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    easy essay writing https://essayghostwriter.com/

  44. clomid cost ۷ مهر ۱۴۰۰ در ۸:۰۹ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    buy clomiphene online

    buy clomiphene online

  45. generic clomid ۸ مهر ۱۴۰۰ در ۱۲:۲۹ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    generic clomiphene

    generic clomiphene

  46. ivermectin tablets ۹ مهر ۱۴۰۰ در ۱۲:۲۱ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    ivermectin 500ml

    ivermectin new zealand

  47. buy doxycycline for dogs ۱۰ مهر ۱۴۰۰ در ۱۱:۵۹ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    doxycycline 100mg tablets

    buy generic doxycycline

  48. how to order doxycycline ۱۰ مهر ۱۴۰۰ در ۱:۵۴ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    doxycycline 500mg

    doxycycline hydrochloride 100mg

  49. Смотреть фильмы онлайн в хорошем качестве Игра в кальмара ۱ серия смотреть онлайн у нас самый большой список
    фильмов ۲۰۲۱ года

  50. online generic cialis ۱۳ مهر ۱۴۰۰ در ۱۰:۲۱ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    buy generic cialis

    cialis shop

  51. cialis funny ۱۴ مهر ۱۴۰۰ در ۳:۴۵ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    where to buy generic cialis

    cialis fastest shipping

  52. buy cialis free shipping ۱۴ مهر ۱۴۰۰ در ۸:۰۶ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    typical cialis prescription strength

    cialis delivered in 24 hours

  53. buy viagra in sydney australia ۱۸ مهر ۱۴۰۰ در ۱۰:۵۰ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    viagra online who takes mastercard

    cvs viagra

  54. buy viagra seattle ۱۹ مهر ۱۴۰۰ در ۵:۱۲ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    viagra super

    prescription viagra cost

  55. easy essay writing ۲۰ مهر ۱۴۰۰ در ۱۲:۱۸ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    college writing essay https://essaysnet.com/

  56. write an essay introduction ۲۰ مهر ۱۴۰۰ در ۱۲:۲۴ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    reflection essay on writing https://essaytag.com/

  57. essays about writing ۲۰ مهر ۱۴۰۰ در ۹:۰۰ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    writing essay introductions https://essaypoints.com/

  58. viagra with alcohol ۲۰ مهر ۱۴۰۰ در ۱۱:۴۵ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    can i buy viagra over the counter in canada

    viagra women

  59. someone write my essay ۲۳ مهر ۱۴۰۰ در ۱۲:۰۷ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    esl essay writing https://online2casino.com/

  60. essay about writing ۲۳ مهر ۱۴۰۰ در ۳:۱۲ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    write opinion essay https://onlinecasinos4me.com/

  61. medication drugs ۲۴ مهر ۱۴۰۰ در ۲:۵۳ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    erectile dysfunction treatment

    ed remedies

  62. otc ed pills ۲۴ مهر ۱۴۰۰ در ۱۰:۳۶ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    over the counter ed treatment

    sildenafil without a doctor’s prescription

  63. pharmacy online ۲۴ مهر ۱۴۰۰ در ۱۱:۵۲ قبل از ظهر - پاسخ دادن

    erectile dysfunction medicines

    psychological ed treatment

  64. natural alternatives to tamoxifen ۲ آبان ۱۴۰۰ در ۱:۲۱ بعد از ظهر - پاسخ دادن

    nolvadex half life

    cost of tamoxifen

ثبت ديدگاه